ویژه‌نامه‌ی فرهنگ و هنر مدرن آلمان

«فرهنگ‌ و هنر مدرن آلمان» موضوعِ ویژه‌ی شماره اخیر حرفه‌هنرمند است. از حدود ۴۰۰ صفحه‌ی این شماره که یکی از پرحجم‌ترین و مفصل‌ترین شماره‌های نشریه تا به امروز بوده است٬ ۳۵۵ صفحه به فرهنگ و هنر مدرن آلمان اختصاص دارد. دبیران نشریه٬ مجموعه مقالات را که شامل ۳۸ ترجمه از نویسندگانی همچون «نوربرت الیاس»٬ «آرتور دانتو»٬ «رزالیند کراوس» و «پیتر بورگر»؛ ۴ مقدمه و ۴ سال‌شمار و ۵ متن تالیفی است؛ در ۴ بخش ــ مطابق ۴ بازه‌ی زمانی از سال ۱۷۸۱ تا ۱۹۹۰ – گردآورده‌اند. در سرآغاز هر بخش٬ مقدمه‌ای در تشریح مختصات فرهنگی و سیاسی آن بازه‌ی تاریخی نوشته شده٬ و در سالشمار آغازین هر بخش٬ فهرستی از رویدادهای مهم و برجسته‌ی آلمان در پنج حوزه‌ی «سیاست»٬ «دانش و فلسفه»٬ «موسیقی»٬ «هنر»٬ «ادبیات» و «تاتر» ذکر شده است. چهار سالشمار در واقع نقشه‌ای فشرده و فهرستی انبوه از دستاوردهای فرهنگی و تحولات سیاسی ملت آلمان را برای آشنایی کلی مخاطب گردآوری کرده.
مجید اخگر٬ در اولین مقاله‌ی ویژه‌نامه و در پاسخ به این سوال محتمل که «چرا آلمان؟» نوشته است: «در یک سطح پاسخ آن است که آلمان٬ دست‌کم تا آن‌جا که به قلمرو فرهنگ مربوط می‌شود٬ فقط آلمان نیست٬ فقط یک کشور نیست٬ و بسیاری از تولیدات٬ ایده‌ها٬ تصاویر٬ و مسائل و مضامینی که خاستگاه آلمانی داشته‌اند با هسته‌ی مهم‌ترین مسائل دوره‌ی مدرن گره خورده‌اند٬ و به این ترتیب پرداختن به آن‌ها می تواند برای هر فرد یا ملتی که در کلی‌ترین سطح با مسائل مربوط به فرهنگ مدرن یا مدرنیته‌ی فرهنگی سر و کار دارد ضرورت داشته باشد. به بیان صریح‌تر٬ مطالعه‌ی تاریخ و فرهنگ آلمان یکی از بهترین مسیرها برای درک دینامیسم فرهنگ در عصر جدید و نسبت آن با حوزه واقعیت تاریخی است.» و در ادامه با اشاره به تداوم «سرمشق رمانتیکِ» آلمانی و اهمیت آن تا به امروز و منشا آلمانی «مهم‌ترین ایده‌های نظری دویست و پنجاه سال اخیر» در حوزه زیباشناسی٬ نتیجه می گیرد که «بخش عمده‌ای از پیش‌فرض‌ها و چارچوب‌های فهم هنر در دوره‌ی مدرن خاستگاه و ماهیتی آلمانی دارند». هرچند که این تصویر «والا» از ملتی با فرهنگِ «عمیق٬ غامض٬ تیره و تاره و پیچیده» با عقب‌ماندگی تاریخی آلمانی‌ها در اواخر سده‌ی هجدهم و سده‌ی نوزدهم٬ و حضور ثابت آلمانی‌ها در فجایع دو جنگ‌جهانی سده‌ی بیستم؛ با تنش و تقابل شگفت‌آوری همراه می شود. این تنش و تقابل بین سویه‌های فرهنگی و سیاسی آلمان به خوبی در این کلام«ویکام استید» بیان شده است که: «آلمانی‌ها عمیق‌تر شیرجه می‌زنند؛ ولی وقتی به سطح آب بر‌می‌گردند کثیف‌ترند» (ص۷).
در نهایت بنا به گفته‌ی سردبیر نشریه و همان‌طور که در تمامی متون این شماره شاهدیم٬ مساله نه پژوهشی کورنولوژیک از تاریخ هنر آلمان٬ که بیش از هر چیز «پرورش ایده‌ای از فرهنگ و هنر آلمان به عنوان کلیتی در داد و ستد با یک تاریخ بوده است.» تاریخی دویست‌ساله که ساختار مجله بر مبنای «برخی نقاط چرخش سیاسی و جریان‌های فرهنگی عمده‌ی» آن طرح‌ریزی شده است

نظرات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *